Autochtoon plantmateriaal als motor voor de toekomst
De discussie over rustgewassen raakt de boomkwekerij steeds directer in de praktijk. Voor veel kwekers gaat het daarbij niet om de vraag óf zij aan vruchtwisseling en bodemverbetering doen, maar of de huidige regels wel passen bij een sector die grotendeels met meerjarige teelten werkt. De recente motie van SGP-Kamerlid André Flach, die in maart door de Tweede Kamer werd aangenomen, zet de deur open voor erkenning van meerjarige boomkwekerijgewassen als rustgewas binnen het 7e Actieprogramma Nitraatrichtlijn. Daarmee zou meer ruimte kunnen ontstaan in bouwplannen en in de samenwerking tussen boomkwekers en akkerbouwers.
![]() |
| Rustgewas |
Waarom die erkenning voor de sector zo zwaar weegt, wordt snel duidelijk in de praktijk. Henk Huijsman van Laxsjon Plants wijst erop dat de behoefte aan verse grond in de boomkwekerij groot is, zeker voor gewassen als eik en beuk. Die groeien aantoonbaar beter op percelen waar niet jarenlang vergelijkbare teelten hebben gestaan. Volgens hem wringt het nu vooral daar waar akkerbouwers percelen beschikbaar zouden kunnen stellen, maar dat minder snel doen zolang boomkwekerijgewassen niet meetellen binnen de huidige systematiek van rustgewassen. Zodra met name meerjarige boomkwekerijteelten daarin een plek krijgen, wordt het volgens Huijsman aantrekkelijker om in rotatieplannen samen te werken.
|
||
Grond weer op peil brengen
André Wijnstra van Boomkwekerijen Jan H. Kloosterhuis B.V. herkent dat beeld. Op zijn gemengde bedrijf is rotatie al jarenlang onderdeel van de normale bedrijfsvoering. Hij benadrukt dat dit niet begint bij regelgeving, maar bij teelttechniek. Het bedrijf roteert gemiddeld een derde van het areaal en gebruikt onder meer graan en suikerbieten om de grond weer op peil te brengen. 'Dat doen we niet omdat het moet, maar omdat het beter is voor je gewas,' zegt hij. Juist daarin zit voor hem de kern van het probleem: de sector werkt in de praktijk al aan bodemkwaliteit en vruchtwisseling, maar de regelgeving sluit daar niet altijd op aan.Knelpunten
De spanning wordt zichtbaar op perceelniveau. De rustgewasverplichting binnen het 7e Actieprogramma Nitraatrichtlijn geldt specifiek voor zand- en lössgronden en schrijft voor dat op een perceel in de periode 2023 tot en met 2026 minimaal één keer een rustgewas als hoofdteelt wordt geteeld. Op klei- en veengronden geldt deze verplichting niet. Daarnaast spelen binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid bredere regels rond gewasrotatie op bouwland. Juist het onderscheid tussen deze regelingen en het feit dat verplichtingen op perceelniveau worden beoordeeld, zorgt in de praktijk voor knelpunten.| 'Die meerjarige boomteelt is als rustgewas misschien nog wel effectiever dan graan' |
Lees het volledige artikel op:
Erkenning meerjarige boomkwekerijgewassen als rustgewas dichterbij

